“پیرمرد و اسلحه” (The Old Man & the Gun) فیلمی است که وقتی برای بروز خشم و عصبانیت ندارد. مسائلی مثل عدم اعتماد به نفس، خشم و اضطراب مخصوص مردان جوان است. دیوید لاوری (David Lowery) نویسنده و کارگردان فیلم با تمرکز روی شخصیت های مسن، قابلیت این را پیدا می کند تا داستانش را کمی آهسته تر روایت کند، اما به هیچ وجه انرژی و اعتماد به نفسی که شخصیت ها دارند را از دست نمی دهد. از نظری “پیرمرد و اسلحه” مثل یک مؤخره (بخش پایانی کتاب) است که گسترش یافته، یعنی تمام تنش های داستان قبلا بیان شده، و حالا فقط شاهد یک بازنشستگی راحت هستیم که البته شامل سرقت های زیادی از بانک نیز می شود. به لطف لاوری و فیلمبردار جو اندرسون (Joe Anderson) که هوشمندانه تصمیم گرفته اند فیلم را با دوربین ۱۶ میلیمتری فیلمبرداری کنند، و البته هنرنمایی فوق العاده رابرت ردفورد (Robert Redford)، فیلم “پیرمرد و اسلحه” به ما اجازه می دهد با خیال راحت پای داستانی بنشینیم که بیشتر از اینکه درباره عشق و فقدان باشد، درباره پیری و شور و اشتیاق است.
Forrest Tucker (با بازی ردفورد) و دو همکارش Teddy (با بازی دنی گلاور (Danny Glover)) و Waller (با بازی تام ویتس (Tom Waits)) متشخص ترین سارقان بانک در دنیا هستند. در این فیلم با فضای سال ۱۹۸۱ و براساس داستانی واقعی، Forrest و همکارانش را می بینیم که برای سرقت از بانک به نیروی عضلانی نیازی ندارند؛ یک لبخند، یک کلام مودبانه، و رفتار خونسردشان آن ها را به چیزی که می خواهند می رساند. همین طور که Forrest و دوستانش به سرقت از بانک ها ادامه می دهند، او عاشق Jewel (با بازی سیسی اسپیسک (Sissy Spacek)) می شود، یک بیوه که روزها را به نگهداری از اسب ها در مزرعه اش می گذراند. اما کارآگاه مصمم John Hunt (با بازی کیسی افلک (Casey Affleck)) مانند بقیه مجذوب این رفتار Forrest نشده، و عزمش را جزم کرده تا این سارق را به سزای اعمالش برساند.
نقاط قوت زیادی در فیلم هایی با خطرات کم، مسالمت آمیز و آرام وجود دارد. به دلیل کار عالی لاوری است که “پیرمرد و اسلحه” به جای خواب آلود بودن، آرامش بخش و دلگرم کننده به نظر می آید. در این فیلم قرار نیست شخصیت ها تغییر کنند، و حتی تعقیب شدن Forrest توسط Hunt خیلی سرسری بیان می شود. “پیرمرد و اسلحه” فقط می خواهد شما احساس راحتی داشته باشید، چون شخصیت های داستان هم خیلی راحت هستند. آن ها با اینکه از چیزی که در زندگی دارند لذت می برند اما نسبت به مسائل بی تفاوت نیستند.
اینکه کارگردان تصمیم گرفته فیلم را به صورت ۱۶ میلیمتری فیلمبرداری کند “پیرمرد و اسلحه” را به یک فیلم نوستالژیک از دهه های ۶۰، ۷۰ و ۸۰ تبدیل کرده و همچنین به فیلم شخصیتی داده که به شدت با فیلم های دیگری که امروزه می بینیم متفاوت است. بافت خاص فیلم به داستان حالتی سرزنده می دهد، و باعث به وجود آمدن شخصیت هایی شده که تروتازه و عالی نیستند اما یاد گرفته اند با وجود نقص های خودشان از زندگی لذت ببرند. این فیلم درباره آرامشی است که با پیر شدن به دست می آید، و شاید بهتر باشد این فیلم را روی یک صندلی در یک مزرعه تماشا کرد. این فیلم خیلی دلپذیر و آرامش بخش است.
ردفورد گفته این فیلم آخرین تجربه بازیگری او خواهد بود، و اگر او به این حرفش عمل کند، این یک تجربه پایانی تحسین برانگیز است. با اینکه در این فیلم ردفورد به خوبی نقش آفرینی عالی و ساکتش در فیلم همه چیز از دست رفته است (All Is Lost) ظاهر نشده، اما ردفورد در این جا نیز می درخشد، چون این فیلم نمایانگر جذابیت این بازیگر است که هرگز از دستش نداده بود. سخت است که بازیگر دیگری از همسن های ردفورد را در این نقش در نظر گرفت، چون او هنوز هم آن کیفیت دلپذیر و قابل اعتماد را دارد. نه اینکه بگوییم ردفورد بهتر یا بدتر از هم دوره هایش است، بلکه رویکرد خاصی نسبت به این نقش دارد که او را کاملا مناسب این نقش می کند، شخصیتی که از کاری که می کند لذت برده و کل عمرش را در حال انجام آن بوده است. برای ردفورد این کار بازیگری، و برای Forrest این کار سرقت از بانک و فرار کردن از زندان بوده است.
به لطف فیلمنامه عالی لاوری، این فیلم یک پند و نصیحت توخالی از “هرکاری می خواهی انجام بده” نیست. بلکه در طول تحقیقات Hunt، خرابکاری های Forrest را نیز می بینیم. در یک صحنه Hunt را در حال بازجویی از دختر Forrest می بینیم، و با اینکه او تلاش زیادی کرده تا زندگی خوبی داشته باشد، اما متوجه می شویم که Forrest هم آدم خودخواهی است. این قضیه او را شرور نشان نمی دهد، اما به یک انسان بی عاطفه تبدیل می کند که بیشتر مایل است به دنبال خوشبختی خودش برود تا اینکه به فکر شادی دیگران باشد. با به رسمیت شناختن بهای این سبک زندگی Forrest، حتی اگر او از انتخاب هایش راضی باشد، اما این انتخاب ها بار سنگینی روی دوش او می گذارند.
مانند کارمندان بیچاره بانکی که Forrest به آن ها دستبرد می زند، من هم به شدت مجذوب “پیرمرد و اسلحه” شدم. لاوری نشان می دهد تنها فیلمسازی است که محدوده عجیب و غریبی را پوشش داده (خیلی فوق العاده است که او فیلم Pete’s Dragon از دیزنی (Disney)، فیلم مالیخولیایی A Ghost Story و حالا “پیرمرد و اسلحه” را طی ۳ سال ساخته) اما هرگز از کیفیت شخصیت های داستانش غافل نشده است. شاید “پیرمرد و اسلحه” فیلمی چالش برانگیز نباشد، اما همچنان یک فیلم عمیق و عالی است که برای اسطوره نقش اصلیاش نیز یک پایان خاطره انگیز به حساب می آید.
“پیرمرد و اسلحه” (The Old Man & the Gun) در تاریخ ۲۸ سپتامبر اکران خواهد شد.