نقد فیلم

نقد و بررسی فیلم اولین انسان (First Man): قدمی کوچک برای انسان، گامی بلند برای بشریت

فیلم اولین انسان (First Man) ساخته جدید Damien Chazelle درامی درباره ماموریت Apollo 11 در سال ۱۹۶۹ است، ماموریتی که NASA در آن پس از آزمون و خطاهای بسیار، با فرستادن اولین فضانوردان به کره‌ی ماه تاریخ ساز شد. به لطف کارگردان و نقش آفرینی عالی Ryan Gosling در نقش Neil Armstrong است که این فیلم عمیق و متفکرانه علاوه بر زیبایی های تکنیکی فوق العاده،‌ شامل لحظات احساسی، تنش های عمیق و حتی تعلیق است.

اینکه تماشاگران به اولین انسان چه واکشنی نشان می دهند هنوز مشخص نیست. اما این فیلم اثری کاملا هوشمندانه از یکی از مهم ترین لحظات تاریخ آمریکاست که لحن  فیلمسازی Chazelle را پس از کارهایی مثل Whiplash و La La Land گسترش می دهد. نکته مهم این است که این فیلم درگیر خودبزرگ پنداری هایی که معمولا فیلم های مشابه به آن دچار می شوند نشده است. در دورانی که فضای سیاسی به قدری کثیف است که شوق و اشتیاق ملی گرایی فقط به صورت زبانی اعلام می شود، کیفیت بالای فیلمنامه‌ی Josh Singer براساس رمان بیوگرافی Armstrong نوشته James R. Hansen کاملا حس وطن پرستی را دوباره زنده می کند.

برای کسانی که از این واقعه خبر ندارند، سفر به ماه توسط Armstrong و همکارش Buzz Aldrin لحظه ای تاریخی بود، که وعده‌ی John F. Kennedy برای گسترش برنامه فضایی، که همه فکر می کردند فقط یک قول توخالی برای سوء استفاده از مالیات مردم است را به ثمر رساند. برای کسانی که آن زمان شاهد این واقعه در تلویزیون بوده اند، این یک تجربه منحصر به فرد بود. حتی برای کسانی که آن زمان به دنیا نیامده بودند و نمی دانند چقدر برای آمریکا مهم بود جلوی تمسخرهای روسیه بایستد، این واقعه تاریخی تاثیر عمیقی در سرنوشت آمریکا داشت. این حس اشتراک جمعی، لحظه ای الهام بخش بود،‌ که همین قضیه باعث می شود اولین انسان حس نوستالژیک آن زمان را دوباره زنده کند.

فیلم با سکانس هایی هیجان انگیز شروع می شود، جایی که Armstrong به تنهایی یک تست پرواز در ارتفاع ۴۲ کیلومتری انجام می دهد، سپس ایجکت کرده و با یک اشتباه محاسباتی وارد جو زمین می شود. Chazelle به سرعت رگه هایی از فیلم های اکتشاف فضایی را وارد فیلمش می کند، از The Right Stuff گرفته تا Gravity، با صدای نفس نفس زدنی که به ما تلقین می کند انگار یک قوطی کنسرو در حال چرخش در خلاء است. نکته دیگری که در طول فیلم تکرار می شود، تکان های آرامی است که Armstrong در حال ورود به جو زمین تجربه می کند. در چنین صحنه هایی، Chazelle از سکوت مطلق برای تاثیرگذاری بیشتر استفاده می کند.

با وجود اینکه فیلمنامه اولین انسان کاملا ساده است، اما شما را درگیر داستان می کند. Armstrong به شکل یک مرد متواضع نشان داده شده، نه یک آدم منفور و مغرور که معمولا در فیلم های این چنینی شاهد آن هستیم. زندگی شخصی او تحت تاثیر مرگ دردناک دختر نوزادش Karen به خاطر تومور مغزی قبل از تولد ۳ سالگی‌اش در حالی که Armstrong در یک پایگاه فضایی در کالیفرنیای جنوبی است قرار می گیرد. نگرش تکنیکی او در حین درمان دخترش، نشان از ذهنیت یک مهندس دارد که می خواهد همه مشکلات را به روشی فنی برطرف کند. وقتی مشخص می شود راه درمانی وجود ندارد، به نظر می آید بخشی از وجود Neil برای همیشه به روی دیگران، حتی همسرش Janet بسته می شود.

Claire Foy در نقش Janet عملکرد تاثیرگذاری دارد که خوشبختانه مانند دیگر فیلم های این ژانر از حالت کلیشه ای خارج شده و او در خط باریکی بین حمایت احساسی از همسرش و نمایش شخصیت واقعی خودش حرکت می کند.

Armstrong پس از مرگ دخترش در ۱۵ دقیقه ابتدایی فیلم، درخواست پیوستن به NASA را برای پیدا کردن خلبان هایی می دهد که تجربه مهندسی برای پروژه Gemini را داشته باشند. Janet از نقل مکان خانواده به هیوستون به عنوان «یک شروع تازه» یاد می کند. فیلمنامه‌ی Singer مباحث فضانوردی را به صورت ساده برای ما بیان می کند، که باعث می شود فیلم را بهتر درک کنیم. همچنین در کلاس های فیزیک موشکی و تمرین شبیه سازی پرواز، شوخی های ظریفی گنجانده شده که شخصیت های فرعی داستان را به نمایش می گذارد. خانواده Armstrong رابطه ای صمیمی با همکار فضانوردش Ed White (با بازی Jason Clarke) و همسرش Pam (با بازی Olivia Hamilton) و همچنین Elliot See (با بازی Patrick Fugit) برقرار می کنند؛ که سرنوشت این دو نفر، ریسک های دراماتیک فیلم را بالا می برد.

بازیگران درجه یکی مثل Kyle Chandler و Ciaran Hinds در این فیلم نقش مقامات بالای NASA را بازی می کنند،‌ و Corey Stoll لحظات جالبی به عنوان Aldrin مستبد خلق می کند، که همین لحظات باعث می شوند او حداقل کمی دوست داشتنی باشد. اما این گروه بازیگری بزرگ، بیشتر از اینکه شامل شخصیت های مجزایی باشد، به عنوان یک واحد منسجم عمل می کند.

تنش فیلم به خاطر آگاهی مردم از تمام لحظات این واقعه است، جایی که نکته مورد توجه رسانه ها، هزینه های جانی و مالی است که برای به ثمر رسیدن این پروژه صرف می شود. مخالفان تاثیر قدرتمندی در یک سکانس دارند که در آن Gil Scott-Heron شعر خودش Whitey on the Moon را برای مردم می خواند، که برنامه فضایی را دلیل نابرابری اقتصادی و نژادی بین اقشار جامعه می داند.

ماموریت ها خیلی ماهرانه پیش می روند، که با وجود موفقیت های تجربی، گاهی دچار مشکلاتی می شوند که در این مواقع از Armstrong می خواهند با ذهن مهندسی خودش این مشکلات را به سرعت حل کند. حادثه تاریخی کشته شدن ۳ خلبان که طی یک آزمایش پرواز رخ داد، بخش مهمی از بار دراماتیک داستان را به دوش می کشد.

اما سکانس های خانه Armstrong هم به همان اندازه تاثیرگذار هستند، مخصوصا نمایش خشم Foy وقتی Janet به Neil اصرار می کند قبل از پرواز Apollo 11 با پسرانش درباره احتمال بازنگشتن از این سفر صحبت کند. وقتی Neil بالاخره متقاعد شده و می خواهد با آن ها صحبت کند، حرف هایش مانند زمانی که درباره این ماموریت با رسانه ها صحبت می کند کاملا بدون احساسات و حساب شده هستند. تراژدی احتمالی شکست ماموریت وقتی پررنگ تر می شود که شخصیت Hinds در حال تمرین سخنرانی‌ای است که می خواهد پس از شکست احتمالی ماموریت به رسانه ها ارائه دهد.

Gosling این بار از جذابیت های خودش کاسته تا مردی را به نمایش بگذارد که قصدش فقط موفقیت در کارش است، با روشی کاملا جدی و بدون غرور. اصلا برای Armstrong مهم نیست کاری که می کند چه تاثیری در تاریخ دارد، و کم حرفی او برای رسانه ها آزاردهنده است. این قضیه شخصیت او را با استانداردهای هالیوود در مورد یک شخصیت تاریخی مهم متمایز می کند.

به جای آن، Gosling فیلم را وارد سطحی از صمیمیت می کند، چه Armstrong در میان ماموریت مرگ و زندگی باشد یا در حال خیره شدن به ماه در حیاط خانه اش. این یک نقش آفرینی متواضعانه و درون گرا است که مرکز توجه داستان قرار می گیرد.

Chazelle با همکاری دوباره با Linus Sandgren فیلمبردار فیلم La La Land، از تکنیک دوربین روی دست استفاده کرده و با تدوین عالی Tom Cross باعث به وجود آمدن داستانی همزمان در فضا و خانه شده است. اما فیلمبرداری این فیلم اصلا متلاطم و با تکان های شدید نیست و ما را آزار نمی دهد.

زیبایی های بصری اولین انسان حاصل کار فوق العاده‌ی Nathan Crowley طراح تولید و Mary Zophres طراح لباس است. و شکوه این درام مدیون موسیقی فوق العاده‌ی Justin Hurwitz است، از ملودی های ظریف در طی اکوها در خلاء، تا صدای شدید و پرقدرت موتور موشک فضایی در لحظه پرتاب. نسخه آرشیو شده‌ی این اثر برای همیشه در ذهن مردم باقی مانده، همان طور که ردپای Armstrong اولین تماس انسان با سطح ماه را رقم زد. جادوی اولین انسان این است که به ما اجازه می دهد لحظات این واقعه مهم تاریخی را خودمان تجربه کنیم.

برچسب ها
نمایش بیشتر

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن