پناه می برم به خدا ، از شر شیطان رانده شده
شیوه مرسوم هالیوود در برخورد با فیلمهای ترسناک حاوی مضامین شیطانی ، در نهایت با تاکید بر قدرتمند و نامیرا بودن شیطان همراهه، اما حالا در فیلمی با عنوان تخصصی ! جن و با کارگردانی عرب ، ظاهرا تلاش هایی صورت گرفته تا کمی از این کلیشه ها دور باشه ؛ مخصوصا که جمله پایانی تِریلر، توقع متفاوتی رو نسبت به فیلمی ترسناک ایجاد می کنه ، با این حال نتیجه نهایی ، نه اثری مذهبی و ارزشمنده و نه قدرتمند و شاخص اما نکاتی در خودش داره که صرفا دوستداران این سبک آثار رو چندان دست خالی نخواهد گذاشت .
جن احتمالا تنها فیلم انگلیسی زبانه که با ” بسم الله الرحمن الرحیم ” شروع می شه ؛ با این وجود در دقایق ابتدایی کاراکتر مرد با رویه های جن گیرانه کلیشه ای و البته تاکید صرف روی دو جمله ” اعوذباللله…. ” و بسم الله … ” ، سعی می کنه خودش رو در مقابل جن شیطانی محافظت کنه اگرچه تکرار این دو جمله و اثرگذار نبودنش خودش جای تعجب داره . در ادامه داستان و در واقع در اصل ماجرا هم با زن و شوهری طرفیم که روابطشون در ابتدا پیش پا افتاده و حتی مصنوعی به نظر میاد ، با این حال در سکانس آزمایش ( چیلر ) این رابطه شکل باورپذیرتری پیدا می کنه اما همچنان بازی دامینیک رینز ( شاون ) ، قدرت کافی برای اثرگذاری بر مخاطب رو نداره .
یکی از موارد اصلی فیلم جن مربوط به سکانس های هیجانی و رویارویی با اجنست اما نیمه ابتدایی فیلم اون چیزی نیست که بشه چندان ازش راضی بود مخصوصا که در سکانس مبارزه گابریل علنا با سکانسی معلوم الحال و سطحی طرف هستیم اما در کل بخش آزمایش ، روزنه ای برای لذت بخش بودن ایجاد می کنه و دو تقابل با جن در ابتدا و اواخر داستان در کلبه جزء معدود سکانس های گیرا فیلم هستند .
فیلم جن در مورد جن های خبیثی با نام شیاطینه که ظاهرا پیش از انسان ها بر دنیا حکمفرمانی می کردن و با تاکید بر چند نکته اسلامی ( آب زمزم به جای آب مقدس و دو جمله ذکر شده ) و در کنار هم آوردن ادیان ( نماد پایانی ) ظاهرا دارای رگه های مذهبی است اما نه خبری از تاکید بر قدرت خدا و داستان های دینی هست و نه ارزش های والای انسانی و بیشتر رویه تخیلی و هالیوودی رو برای خودش در نظر گرفته که حتی برای مخاطب انگلیسی زبان مشخص نیست که واژه های ذکر شده مربوط به چه مرجعی هستن و اصلا چه معنی میدن و از همین رو مخاطب با فیلمی طرفه که به تجربه ای گاها هیجان انگیز و شاید گیشه پسند تبدیل شده که البته با توجه به اکران به شدت محدودش ، فروش خاصی عایدش نشده و وعده پایانی ( جن باز می گردد ) جدا از میزان اهمیتش، تحقق یافتنش بعید به نظر می رسه .
مجتبی بهره مند