نقد و بررسی فیلم Promising Young Woman: اعتصابی هدفمند علیه آزار زنان | ساندنس ۲۰۲۰

فیلم Promising Young Woman «زن جوان امیدبخش» ساخته امرالد فنل (Emerald Fennell) یک اثر جنجالی است که قطعا مورد توجه مخاطبان قرار خواهد گرفت، البته نه به خاطر اینکه به دنبال جلب توجه است، بلکه چون به بهترین روش‌ها خشم و ناراحتی خودش را ابراز می‌کند. فیلم ریسک‌های زیادی می‌کند که برای خودنمایی نیستند، بلکه به دلیل عصبانیتش از ماجرایی هستند که از مدت‌ها پیش وجود داشته و از فرهنگی که از مجرمان محافظت کرده و قربانیان را نادیده می‌گیرد. فنل فیلمی خوش‌ساخت درباره تجاوز ساخته که هیچکس در آن از این کلمه استفاده نمی‌کند چون کاملا در هر سکانسی احساس می‌شود. من کاملا تحت تاثیر Promising Young Woman قرار گرفتم، نه به خاطر اینکه فنل با اولین فیلم بلند خودش اثبات می‌کند در کارش استاد است، بلکه چون خیلی شجاعانه به موضوع مشارکت در جرم دیگران اشاره می‌کند. با نقش‌آفرینی فراموش‌نشدنی کری مولیگان (Carey Mulligan) در نقش اصلی، Promising Young Woman مثل جیغ یک والکری است که صدایش برای همیشه در گوش شما باقی خواهد ماند. در نقد و بررسی فیلم Promising Young Woman با آریامووی همراه باشید …

کسی (با بازی مولیگان) یک دانشجوی باهوش دانشکده پزشکی بوده که هفت سال پیش به دلایلی نامعلوم از ادامه تحصیل انصراف داده است. او این روزها همراه با دوستش گیل (با بازی لاورن کاکس (Laverne Cox)) در یک کافی‌شاپ کار می‌کند. او شب‌ها وانمود می‌کند مست شده، یک مرد او را طعمه خودش قرار می‌دهد و وقتی او را با خود به خانه می‌برد، کسی نشان می‌دهد که کاملا هوشیار بوده و حالا آن مرد باید تقاص پس بدهد. وقتی او با همکلاسی سابقش رایان (بو برنهام (Bo Burnham)) روبرو می‌شود، این فرصت را پیدا می‌کند تا شاید ماموریت خودش برای انتقام را کنار بگذارد، اما بین تجربه یک زندگی آرام و نیازش به انتقام گرفتن از یک دوست قدیمی گیر می‌افتد.

اتفاقات زیادی در فیلم رخ می‌دهند اما گفتن آن‌ها باعث می‌شود نکات مهم داستان لو بروند. چیزی که باید درباره Promising Young Woman بدانید این است که به شکلی با تجاوز برخورد می‌کند که تاکنون در هیچ فیلم سرراست دیگری ندیده بودیم. فنل در دنیایی که همیشه با خشم زنان مشکل داشته یک فیلم خیلی خشن ساخته، اما تلاش زیادی برای نمایش زندگی و احساسات مردان می‌کند. فنل اصلا به این اعتقادی ندارد که متجاوزان همیشه مردانی هستند که شب‌ها در جایی مخفی شده و به زنان حمله می‌کنند. در Promising Young Woman مردی که باید تاوان گناهان خودش را بدهد همان مرد به نظر خوب و مهربان است.

معمولا در این موارد این سوال پیش می‌آید: “چرا باید به زنان اعتماد کنیم؟” که گاهی پاسخ‌های زننده‌ای به آن داده می‌شود: “خودش تنش می‌خارید! اون فقط به دنبال جلب توجهه. اون نباید اینقدر مشروب می‌خورد.” فنل در فیلمنامه هوشمندانه خودش کاملا شرایط را تغییر می‌دهد. اگر فرهنگ آن‌قدر بیخیال است که به زنان اعتماد نمی‌کند، چرا باید به مردان اعتماد کنیم، مخصوصا وقتی خودشان ادعا می‌کنند آدم خوبی هستند؟ در این فیلم شاهد حضور گروهی از مردان رقت‌انگیز (با بازی آدام برودی (Adam Brody) و کریستوفر مینتس پلس (Christopher Mintz-Plasse) و …) هستیم، چون فنل از بهانه آوردن جامعه خسته شده است. حالا فرشته انتقامجوی او یعنی کسی وارد می‌شود.

نکته جالب درباره کسی به عنوان یک شخصیت این است که در ابتدای فیلم فکر می‌کنید فقط قرار است کری مولیگان همه چیز را به هم بریزد و مردان عوضی را به فنا بدهد. اما انگیزه فنل چیزی بیشتر از این است و با اینکه Promising Young Woman گاهی دچار اغراق می‌شود، اما هرگز تخیلی نمی‌شود. فنل می‌خواهد مخاطبش را کاملا شوکه کند اما هرگز واقعیت به تصویر کشیده را زیرسوال نبرد. کسی می‌خواهد از طریق اعمال خشونت‌آمیزش مورد توجه قرار بگیرد، اما مولیگان همیشه پیامد این کارها را به تصویر می‌کشد. این یک داستان ابرقهرمانی نیست. کسی یک انسان واقعی است که انتقام، تمام وجودش را فراگرفته، و با اینکه ما از پیروزی‌های او خوشحال می‌شویم، مولیگان هرگز اجازه نمی‌دهد فراموش کنیم او بتمن نیست. این یک تراژدی است که به وسیله تاریک‌ترین نوع کمدی به وجود آمده است.

تماشای Promising Young Woman مثل تماشای یک شعبده‌باز در حال تردستی با توپ‌های شیشه‌ای در هواست. بعضی از آن‌ها روی زمین افتاده و می‌شکنند، اما قطعا تحت تاثیر مناظر و شجاعت فیلم قرار می‌گیرید. رنگ‌بندی و نورپردازی فوق‌العاده هستند و دنیاهایی که کسی سعی می‌کند بین آن‌ها جابجا شود را خیلی خوب به تصویر می‌کشد، حتی با اینکه او نمی‌تواند از تاریکی پیرامون خودش فرار کند. Promising Young Woman نشان می‌دهد دنیا از هم پاشیده و دوران چرب‌زبانی و دادن شانس مجدد به پایان رسیده است.

نکات زیادی درباره Promising Young Woman وجود دارد و من منتظر بحث‌هایی هستم که این فیلم به وجود خواهد آورد. به نظرم فنل قصد نداشته مردها را ساکت کند و فیلمش گمراه‌کننده نیست، اما قطعا توسط کسانی که وجود فرهنگ تجاوز را انکار می‌کنند به این شکل تفسیر خواهد شد. کاملا مشخص است Promising Young Woman از دست مردان و بهانه‌های آن‌ها خسته شده است. فیلم از دست مردانی که هر کاری دلشان می‌خواهد می‌کنند، انتظار دارند همه آن‌ها را دوست داشته باشند و می‌خواهند همه مردم زنانی که مردها به آن‌ها آزار رسانده‌اند را فراموش کنند خسته شده است. Promising Young Woman اهداف مشخصی دارد و فنل به بهترین شکل آن‌ها را به تصویر می‌کشد.