نقد و بررسی فیلم Before I Fall: فیلمی زیبا ولی دارای داستان تکراری

برای یک منتقد سینما نوشتن درباره تازه‌‌ترین اثر Ry Russo-Young (ریوسو یانگ) با عنوان Before I Fall (پیش از این‌که بمیرم) مانند وحشت اجباری است که از انجام تکالیف دبیرستان پشت‌سر گذاشته است. احساسی تلخ از تکرار لحظات و دقایقی که خود فیلم نیز به آن اشاره دارد. اما این احساس به احتمال زیاد برای نوجوانانی که به تماشای فیلم نشسته‌اند بسیار متفاوت است. کلیت اثر برای این نوجوانان بد به نظر نمی‌‌رسد و حتا برای آن‌ها سرگرم‌کننده است. مخصوصا زمانی که نقش‌آفرین‌های شخصیت‌های اصلی اثر بازیگرانی بسیار خوش چهره و محبوب هستند. در نگاهی دیگر Before I Fall ویترینی بسیار درخشان و خوش نقش دارد و فکر می‌کنم این ویژگی در‌حال‌حاضر برای نوجوانان مهم‌تر از محتویات داخل مغازه باشد. Ry Russo-Young اثری کاملا زنانه را روانه اکران سینماها کرده است، اثری که توسط یک زن کارگردانی می‌شود و توسط یک زن یعنی ماریا ماگنتی براساس رمان محبوب یک زن یعنی لورن الیویه اقتباس شده است و درنهایت تمام نقش‌آفرین‌های مهم و کلیدی اثر دخترانی جوان هستند. فیلم به‌سادگی مخاطبان قدیمی‌تر سینما را به یاد اثری چون Groundhog Day (روز موش خرما) می‌اندازد، روزی از زندگی زیباترین دختر مدرسه که در پایان به مرگ وی منجر می‌شود و فردای آن روز بار دیگر تکرار می‌شود.

این متن حاوی اسپویل می باشد!

نکته‌ای که باید به آن اشاره شود این است که حتی فیلم Groundhog Day نیز مثال تقریبا جدیدی برای این قبیل داستان‌ها محسوب می‌شود ولی مخاطبان جوان‌تر بهتر است Before I Fall را با این اثر مقایسه کنند. اما این‌بار با ستاره فیلم Vampire Academy (آکادمی خون آشام) یعنی Zoey Deutch (زوئی دویچ) همراه می‌شویم که در این اثر نقش Samantha Kingston (سامانتا کینگستون) را ایفا می‌کند. سامانتا که از محبوبیت بسیار زیادی در دبیرستان برخوردار است در یک حلقه زمانی تکرار شونده گرفتار می‌شود و باید رمز و راز شکستن این حلقه را کشف کند. داستان فیلم در حقیقت به‌دنبال بیدار کردن حس انسان دوستی در میان جوان‌هاست و برای رسیدن به این هدف سعی دارد بی‌رحم‌تر و متفاوت‌تر از انبوه آثار نوجوان پسند ظاهر شود؛ اتفاقی که به هیچ عنوان رخ نمی‌‌دهد و اثر Ry Russo-Young دقیقا مسیر دیگر فیلم‌های نوجوان پسند این چند سال را تکرار می‌کند. مشکل ابتدایی به فیلمنامه اثر بازمی‌گردد، زیرا باتوجه به این‌که فیلم اقتباسی از یک رمان است باز هم نتوانسته منطق نسبی روایت خود را حفظ کند و سوراخ‌های فیلمنامه‌ای زیادی را مقابل چشم‌های مخاطبان نمایان می‌کند. Before I Fall چه در قالب رمان و چه در مدیوم تصویر قدرت به تفکر انداختن مخاطب را ندارد. نمی‌‌توان جنبه‌های مختلف فاجعه‌ای که تنها با چند تغییر کوچک حل می‌شود تمام و کمال درک کرد. برای مثال اگر تمام شخصیت‌های داستان به‌صورت عادی پس از اتمام مهمانی با ماشین به خانه بازمی گشتند هیچ‌گاه اتفاقی که نویسنده قصد دارد آن را بسیار بزرگ و مهیب جلوه دهد رخ نمی‌‌داد، این برخورد نمی‌‌تواند تاثیری که خالقان اثر مدنظرشان است را به روی مخاطب نوجوان و عمدتا دختران ۱۴ تا ۲۰ سال بگذارد. این سوراخ‌های فیلمنامه‌ای به اندازه‌ای پیش می‌رود که شما به‌راحتی می‌توانید عنوان فیلم را به Never walk alone in the jungle (هیچ‌گاه تنهایی در جنگل پیاده‌روی نکنید) تغییر دهید، به همین دلیل به‌وجود آوردن شرایط خاص در چنین داستان‌هایی نمی‌‌تواند به اندازه کافی تاثیرگذار باشد.

ماجراهای فیلم از یک صبح زود آغاز می‌شود، سامانتا کینگستون (Zoey Deutch) از خواب بیدار شده و با بهترین دوستانش راهی دبیرستان می‌شود. این گروه که جزو بچه‌های به اصطلاح باحال دبیرستان محسوب می‌شوند دارای شهرت زیادی در منطقه هستند. اعضای این گروه عبارتند از رئیس بی‌احساس گروه با نام Lindsay (لینزی) با نقش‌آفرینی Halston Sage (هالستون سیج)، دختر کوچک اندام و عاشق پیشه گروه با نام Ally (آلی) با نقش‌آفرینی Cynthy Wu (سینتی وو) و دختر شکست خورده و حساس گروه با نام Elody (الودی) با نقش‌آفرینی Medalion Rahimi (مدالیون رحیمی) که به‌همراه Samantha تقریبا به هیچکس در دبیرستان رحم نکرده و همه را مورد تمسخر قرار می‌دهند. Samantha که زمانی دختری ساده بوده است در‌حال‌حاضر با تمام دوستان دوران کودکی‌‌اش سر جنگ دارد و حتی با مادرش بیش از چند کلمه صحبت نمی‌‌کند؛ این وضعیت به جایی رسیده است که Samantha خط قرمزی جلوی در اتاق خوابش کشیده است و مادرش حق رد شدن از این خط را ندارد. ماجرای این گروه در روز کیوبید (روز عاشقان) به گونه‌ای پیش می‌رود که سر از یک مهمانی شبانگاهی در می‌آورند، جایی که دختر ساده و پریشانی با نام Juliet (جولیت) با نقش‌آفرینی Elena Kampouris (النا کامپوریس) را تا سر حد مرگ تحقیر می‌کنند و باعث برخورد تند و ناشایست تمام افراد مهمانی با وی می‌شوند. دقایقی بعد Samantha و دوستانش مهمانی را به مقصد خانه ترک می‌کنند و در ساعت ۱۲:۳۹ دقیقه تصادف کرده و کشته می‌شوند. مشکل اصلی زمانی رخ می‌دهد که سامانتا چند دقیقه بعد از خواب بیدار شده و خود را دوباره در صبح روز مرگ‌‌اش می‌بیند. این اتفاق بارها تا لحظه مرگ وی تکرار می‌شود و حال باید دید دلیل گیر افتادن او در این حلقه زمانی چیست!

بی‌شک کم هوش‌‌ترین مخاطب نیز با خواندن خلاصه داستان پیام کلی اثر را دریافت می‌کند. Samantha مبدل به دختری بی‌ادب و کم‌توجه به زیبایی‌های زندگی شده است و این حلقه زمانی تکرار شونده در حقیقت ارزش‌های زندگی را به او یادآوری می‌کند. این در حالی است که خالقین اثر سعی داشته‌اند با پایانی کوبنده و غیرمتعارف پیام خود را در ذهن مخاطبان نوجوان خود نهادینه کنند که این اتفاق اگر طبق اصول صحیح داستان‌گویی رخ می‌داد به احتمال زیاد بازخورد بسیار متفاوتی داشت. فیلم به اصطلاح عامیانه بسیار سطحی با مسئله‌ای مهم برخورد می‌کند و می‌توانست با انتقال پیام غیرمستقیم بسیاری از این ضعف‌ها را برطرف کند. نویسندگان محترم اثر حتی منبع الهام گیری خود را در قالب مطالب کلاس درس تحویل مخاطبان می‌دهند و دانش‌آموزان را در حال مطالعه سیزیف در کلاس ادبیات و یادگیری مقوله دژاوو (آشنا پنداری) نشان می‌دهند. Samantha بار اصلی تمام پیام‌های فیلم را به دوش می‌کشد، او دچار از خود بیگانگی دوره نوجوانی شده است و این مسئله با مثال‌ها و داستان‌هایی بسیار ساده‌تر قابل برطرف شدن است. در حقیقت نیمی از مشکلات روایتی که در مقابل داریم به تقدیر و سرنوشت شوم Samantha بازمی‌گردد. آیا این تنبیه برای نوجوانی که تنها در فرهنگی غلط درحال گام برداشتن در مسیر موجی که رسانه‌ها به راه انداخته‌اند بیش از حد سختگیرانه نیست!؟ فیلم سعی دارد تمام مشکلات برآمده از نقص‌های فرهنگی را بر گردن افراد بگذارد و آن‌ها را به فجیع‌‌ترین شکل ممکن تنبیه کند. بازگشت نوجوانان به مسیر ارزش‌های حقیقی زندگی شاید با چند اشتباه بزرگ و کوچک همراه شود و با مرور زمان (پا گذاشتن در دوره بزرگسالی) برطرف شود ولی حرف اصلی فیلم که به مغتنم شمردن وقت (روزهای عمر) باز می‌گردد در کلیت اثر جا نمی‌‌گیرد و شعاری به نظر می‌رسد.

همان‌گونه که در ابتدای مبحث ذکر شد تماشای Before I Fall شاید برای مخاطبان نوجوان واجد جذابیت‌های زیادی باشد و از این منظر می‌توان کار خالقان اثر مخصوصا فیلمنامه‌نویسی چون Maria Maggenti (ماریا ماگنتی) را قابل توجه در نظر گرفت. شخصیت Samantha با هر بار طی کردن چرخه زمانی تکرار شونده متوجه خصایص بیشتری از اطرافیان خود می‌شود و در حقیقت دنیا و جایگاه خود را بهتر درک می‌کند. متاسفانه اگر مبحث کلی اثر بر سر همین شناخت بهتر دنیای پیرامون نوجوانان می‌ماند شاهد نتیجه‌ای به مراتب بهتر از چیزی که اکنون در مقابل داریم، بودیم. Before I Fall جزو آثار نوجوان پسندی است که با حربه بازیگران خوش‌سیما، کارگردانی پر طمطراق و موسیقی انتخابی نوجوانانه واجد چند ویژگی برای تماشا شده است. اما این دلایل تنها برای مخاطبانی که خالقان هدف قرار داده‌اند صدق می‌کند و بی‌شک ساده‌انگاری سازندگان اثر برای ذائقه مخاطبان سنین بالاتر و پایین‌تر مناسب نیست. درنهایت باید گفت فیلم به‌علت اقتباسی بودنش در رساندن پیام‌های کوچک و جزئی خود موفق است، برای مثال مبحث قلدری نوین در دبیرستان‌ها را بسیار خوب پیش می‌کشد و دلایل به وقوع پیوستن چنین پدیده‌ای را مورد بررسی قرار می‌دهد اما در رساندن پیام کلی ناتوان و پیچیده عمل می‌کند و حتی می‌تواند نوجوانان علاقه‌مند به این قبیل آثار را نیز گیج کند.