نقد فیلم

نقد و بررسی فیلم Tolkien: بیوگرافی نویسنده‌ی ارباب حلقه‌ها با درخشش نیکولاس هولت

بررسی منشا اصلی بخش مهمی از ژانر ماجراجویانه، فانتزی و قرون وسطایی که طی چند دهه‌ی گذشته فرهنگ عامه را تحت‌تاثیر قرار داده تمرکز اصلی فیلم Tolkien «تالکین» است، که نگاهی ظریف و دقیق به دوران جوانی پرسروصدای نویسنده‌ی سری The Hobbit «هابیت» و The Lord of the Rings «ارباب حلقه‌ها» دارد. این فیلم حین اینکه در چارچوب‌ درام‌ بیوگرافی‌های تاریخی بریتانیایی قرار می‌گیرد، همچنین مشکلات زیادی که تالکین با آن‌ها روبرو شد – از دست دادن پدر و مادرش در جوانی، شکست عشقی، آسیبی از سنگرهای جنگ جهانی اول، مرگ بهترین دوستانش در آنجا – و استعدادش به عنوان یک پژوهشگر و نویسنده را به نمایش می‌گذارد. اگر این را در کنار یک نقش اول کاریزماتیک، جذاب و باهوش مثل نیکولاس هولت (Nicholas Hoult) در نظر بگیریم با یک فیلم خاص و خیلی خوب روبرو هستیم.

دمه کاروکسکی (Dome Karukoski) کارگردان فنلاندی در چرخشی کاملا مشخص نسبت به فیلم قبلی خودش Tom of Finland «تام فنلاند» ارتباط مناسبی با موضوع این فیلم دارد، چون تالکین جوان هم واقعا به خودش زبان فنلاندی را آموخت (البته در کنار دیگر زبان‌های عجیب و غریب) و سپس از فرهنگ عامه‌ی فنلاند در آثارش بهره برد. در کل، این یک فیلم انگلیسی شایسته، با همان حالت باادبانه، شوخی‌های مردانه، مراعات آداب نزاکت و تعهد به دانش و پژوهش است. البته این فیلم بیشتر از اینکه درباره‌ی تخیلات نویسنده پیرامون موضوع آثارش باشد، به سبک تئاتری و نمایشی شباهت دارد.

سال‌های جوانی تالکین به دلیل محرومیت‌ها و مشکلات زیادش به شدت سخت و دشوار بودند. پس از اینکه پدرش را در سن کمی در آفریقا از دست داد، او و برادر کوچکترش خیلی زود مادر خود را هم از دست دادند و تحت سرپرستی پدر فرانسیس مورگان (با بازی کالم مینی (Colm Meaney)) قرار گرفتند. در حالی که برادرش به شخصیت مهمی تبدیل نشد، تالکین جوان به عنوان دانش‌آموزی مستعد و زیرک در مدرسه‌ی شاه ادوارد بیرمنگام شکوفا شد. شوخی‌های بچگانه و حماقت‌ها خیلی زود جای خود را به رفاقت‌های مستحکم و هدفمندی دادند، نوعی چهار تفنگدار نابغه که هم‌پیمان شدند دنیا را به وسیله‌ی قدرت هنر تغییر دهند. در یکی از کم‌ اهمیت‌ترین لحظاتشان، آن‌ها تصمیم می‌گیرند خودشان را باشگاه چای و انجمن بارویان بنامند (سه عضو دیگر این گروه توسط آنتونی بویل (Anthony Boyle)، پاتریک گیبسون (Patrick Gibson) و تام گلین کارنی (Tom Glynn-Carney) بازی می‌شوند).

تالکین همچنین این شانس را پیدا می‌کند تا با ادیث برات باهوش و جذاب (با بازی لیلی کالینز (Lily Collins)) ملاقات کند، یک دختر یتیم که پیانیست خوبی هم هست. آن‌ها خیلی زود به یک زوج عاشق تبدیل می‌شوند که به نظر می‌آید کاملا مناسب یکدیگر هستند – آرزوی مشترک آن‌ها رفتن به اپرای حلقه‌ی نیبلونگ واگنر است، که علایق هردوی آن‌ها یعنی موسیقی و افسانه‌های اروپای شمالی را دربر دارد. اما وقتی پدر فرانسیس متوجه افت تحصیلی تالکین می‌شود، ادیث را مقصر این قضیه دانسته و به تالکین هشدار می‌دهد اگر تا زمانی که ۲۱ سالش نشده از دیدن ادیث خودداری نکند از آن‌جا اخراج خواهد شد. تالکین هم چاره‌ای به جز قبول کردن ندارد.

این فقط گوشه‌ای از فاجعه‌ای است که در انتظار اوست. آن پسران نابغه با شروع جنگ جهانی اول مجبور می‌شوند وارد پیاده‌نظام شده و در سال ۱۹۱۶ خودشان را در سنگرهای نبرد غم‌انگیز سُم پیدا می‌کنند. فقط دوتا از آن‌ها جان سالم به درمی‌برند،‌ و اروپا بار دیگر در خون جوانانش آغشته شده و این نویسنده‌ی جوان که در آینده نبردهای عظیمی در آثارش به وجود می‌آورد، آن‌ها را کاملا از نزدیک مشاهده می‌کند.

خوشبختنانه دیوید گلیسون (David Gleeson) و استیون برسفورد (Stephen Beresford) نویسندگان فیلم ارتباط بین تجربیات تالکین با آثارش در آینده را خیلی دقیق بررسی نمی‌کنند؛ بررسی مسائل فرهنگی و اجتماعی آن زمان موضوع مهم‌تری است. چنین رویکردی برای یک فیلم دشوارتر از یک رمان بیوگرافی است، و Tolkien فقط اشاره‌ای به این نکات می‌کند که چه چیزی باعث شد این نویسنده‌ی نابغه شیفته‌ی علوم زبان آلمانی شود تا زبان‌های مختلف، فرهنگ عامه و دنیاهای کامل و جامعی اختراع کند، استعدادی که بالاخره با انتشار رمان The Hobbit در سال ۱۹۳۷ نمایان شد.

به جای آن، تمرکز فیلم روی روابط بین گروه کوچکی از مردان نابغه و بی‌نظیر، مشتاقانی هم‌فکر که می‌خواهند دنیا را تسخیر کنند، و بیشتر روی رابطه‌ی تالکین و ادیث است. از همان ابتدا به نظر می‌آید این بچه‌های باهوش و بدشانس برای بودن کنار هم به دنیا آمده‌اند – به نظر می‌آید آن‌ها محافظان جان یکدیگر در این دنیای آشفته هستند – پس جدایی اجباری آن‌ها عملی برخلاف طبیعت به نظر می‌آید.

شاید یک کار پژوهشی کامل می‌توانست ذهنیت تالکین جوان را بیشتر کاوش کند، اینکه چه چیزی باعث شد او آنقدر شیفته‌ی اسطوره‌ها، افسانه‌ها و زبان‌های اروپای شمالی شود، و همچنین اینکه چه چیزی باعث شد او تمایل پیدا کند تصورات خودش را به روش‌های اریجینال نمایش دهد را در کنار دنبال کردن مسیر زندگی خودش به عنوان یک پژوهشگر و استاد به نمایش بگذارد (او به مدت ۳۴ سال پروفسور دانشگاه آکسفورد بود). فیلم Tolkien تلاش می‌کند نشان دهد آن ایده‌ها آن زمان در ذهن او شکل گرفتند، اما حدود ۲۰ سال طول کشید تا به صورت کامل عملی شوند.

فیلم Tolkien که خیلی خوب به شکل یک فیلم درام بیوگرافی تاریخی طراحی شده، با بازی عالی هولت همراه شده، که پس از حضور در چهار فیلم X-Men «مردان ایکس» و نقش مکملی در فیلم The Favourite «سوگلی»، در اینجا نشان می‌دهد آن دوران گذشته و او آماده است تا شخصیت‌های جالب‌تر و چالش برانگیزتری را به نمایش بگذارد. به نظر می‌آید این بازیگر با ظاهری کاملا جذاب و رفتاری هوشمندانه قابلیت بازی در محدوده‌ی وسیعی از شخصیت‌ها را دارد. کالینز هم در نقش ادیث همتای خیلی خوبی برای تالکین نابغه است.

نکته‌ی پایانی اینکه آخرین پسر تالکین که در قید حیات است، از فیلم Tolkien ابراز نارضایتی کرده است. او چندین دهه از همکاری با تمام فیلمسازان برای نمایش زندگی تالکین، همسرش و فرزندانش خودداری کرده است.

7

7

7
برچسب ها
نمایش بیشتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بستن